تبلیغات
کادر بسته ، نمای باز - کارگردانی مستند
کادر بسته ، نمای باز
و خدایی که در این نزدیکیست ...

کارگردانی مستند
ارسال در تاریخ 7 مهر 92 توسط مصطفی صفری
کارگردانی فیلم مستند یک تفاوت عمده با کارگردانی فیلم داستانی دارد که عبارت است از مدیریت رخدادهای واقعی در دو مرحله­ی فیلم­برداری و تدوین و عدم اتکای کامل به ذهنیت شخصی و تخیل داستان­پردازانه­ی ساختگی و تصنعی. 
کارگردان فیلم داستانی اگر نویسنده­ی اثر خود نباشد دست کم قدرت انتخاب فیلم­نامه را داراست و بنا به تشخیص خود قادر است تغییرات لازم را در متن مکتوب اعمال نماید و یا با استفاده از متریال بیانی مبتنی بر تصویر، موقعیتی به ظاهر هم­خوان با فیلم­نامه اما به واقع کاملاً متفاوت با آن خلق نماید. 
نویسنده، بازیگر، عناصر تصویر و اشیای صحنه، صدا و موسیقی فیلم، همه و همه تحت تسلط کامل کارگردان فیلم داستانی قرار دارند و نقش تألیفی هیچ­کدام قابل مقایسه با کارگردان نیست. کارگردان فیلم داستانی مسئول مستقیم همه­ی جزئیات ساختاری و محتوایی اثرش است چون همه چیز طبق خواست و اراده­ی او و یا دست کم با تأیید نهایی او به انجام رسیده است. در نتیجه به هیچ شکلی نمی­تواند از زیر بار مسئولیت اثر خود شانه خالی کند چراکه نقش آفرینندگی او به مراتب بیشتر از کارگردان فیلم مستند است.
     در فیلم مستند اما کارگردان فقط مدیریت درست وقایع را در قاب تصویر بر عهده دارد. موفقیت یک فیلم مستند ممکن است بیش­تر مدیون سوژه­ی مستند اثر و یا رخدادهای غیرمنتظره­ی پیش آمده در مقابل دوربین باشد تا کارگردان و دیگر عوامل تولید. 
البته هنر انتخاب و قدرت نگاه هم مسأله­ی مهمی است و هر کسی نمی­تواند از وقایعی که روند رخداد آن­ها خارج از حیطه­ی اختیار است تصویر قابل قبول و جذاب ارائه دهد. اما با این همه باید پذیرفت که کار کارگردان فیلم مستند بیشتر از کارگردان فیلم داستانی با مقوله­هایی چون شانس و اقبال مرتبط است. 
یک فیلم­ساز مستند ممکن است ساعت­ها در انتظار شکار یک رویداد مستند منتظر بماند و چیزی عایدش نشود و فیلم­ساز دیگری در همان ابتدای فیلم­برداری رویدادی را شکار کند که نه تکرار آن قابل تصور باشد و نه امکان ضبط درست آن به فرض تکرار. 
در فیلم داستانی اما این لحظات تصادفی کم­تر پیش می­آید و اصلاً نمی­توان و نباید بر مبنای شانس و اقبال و بدون برنامه­ریزی دقیق اقدام به فیلم­برداری فیلم داستانی نمود.
     اما ویژگی مورد اشاره چه مزیتی برای کارگردان فیلم مستند دارد و چه مسئولیتی برای او ایجاد می­کند؟ به طور خلاصه می­توان گفت تکیه­ی این­چنینی به رویدادهای واقعی و محدودیت کارگردان مستند در به تصویر کشیدن امور کاملاً ذهنی و تخیلی، نگاهی واقع­بینانه­تر به او بخشیده و سندیت کار او را بالاتر می­برد.
 احتمال این­که کارگردان فیلم مستند به آفت شایع خودمحوری، بی­توجهی به نیاز مخاطب، و نظریاتی همچون هنر برای هنر دچار شود بسیار کم­تر از کارگردان فیلم داستانی است و همین البته یک مسئولیت مهم بر دوش او می­گذارد: این­که چون با واقعیات سر و کار دارد نه با تخیلات داستانی و واگویه­های شخصی، می­بایست همیشه در مسیر حق و راستی حرکت کند و همواره به حقیقت وفادار بماند.



طبقه بندی: سینمای مستند، 
دنبالک ها: منبع،
نظرات شما