تبلیغات
کادر بسته ، نمای باز - 1. اصول الفقه - مدخل
کادر بسته ، نمای باز
و خدایی که در این نزدیکیست ...

1. اصول الفقه - مدخل
ارسال در تاریخ 13 تیر 92 توسط مصطفی صفری
بسم الله الرحمن الرحیم


او را به نعماتش می ستاییم و بر نگین و آخرین انبیاء ، محمد و خاندان پاک و معصومش، صلوات می فرستیم.
 
تعریف علم اصول
 
علم اصول علمیست که در آن از قواعدی بحث می شود که نتیجه آن قواعد، در راه استنباط حکم شرعی بکار می آید.
مثال:
نماز در شریعت مقدس اسلام واجب می باشد ، و بر وجوب آن از قرآن کریم این آیات دلالت دارند : « و اقیموا الصلاة » ، « ان الصلاة کانت علی المومنین کتابا موقوتا ».
اما دلالت اولین آیه متوقف بر ظهور صیغه امر در وجوب عمل است ، و همچنین متوقف بر اینست که ظهور قرآن به نحوی باشد که بتوان به آن ظهور استدلال نمود. متکفل بیان این دو مساله، علم اصول است.
هرگاه فقیه از طریق علم اصول بداند که صیغه ی امر در وجوب، ظاهر است و اینکه ظهور قرآن، حجیت دارد ، می تواند از این آیه کریمه، استنباط کند که نماز واجب است.
و همچنین تمام احکام شرعی که از یک دلیل شرعی و یا عقلی  بدست می آیند، ناچارند که استنباطشان متوقف بر یک یا چند مسئله از علم اصول باشد.
حکم : واقعی و ظاهری
و دلیل : اجتهادی و فقاهتی.
پنهان نباشد که حکم شرعیی که در تعریف علم اصول گذشت به دو صورت می باشد:
یک : حکم برای شیئ به خودی خود، به عنوان یکی از افعال واجب، ثابت باشد ، مانند مثال قبل یعنی مثال وجوب نماز ، که وجوب نماز بخاطر اینکه خود عمل، نماز است و عملی مانند بقیه اعمال است، واجب است، با قطع نظر از هرچیز دیگر.
این حکم ، حکم واقعی و دلیلی که بر آن دلالت می کند ، دلیل اجتهادی نامیده میشود.
دو: حکم برای شیئ بدلیل اینکه حکم واقعی آن مجهول است، ثابت باشد ، همانگونه که فقها در حرام بودن نگاه به زن نامحرم و یا وجوب خواندن اقامه، قبل از نماز اختلاف دارند.
هنگام نیافتن دلیل، برای یکی از اقوال نزد فقیه ، فقیه در حکم واقعی اول که در آن اختلاف بود، شک می کند ، و برای اینکه در هنگام عمل دچار تحیر و حیرانی نشود ، به ناچار حکم دیگری را، هرچند آن حکم عقلی باشد، بوجود می آورد ، مانند وجوب احتیاط یا برائت یا عدم اعتنا به شک.
امثال این حکم دوم را حکم ظاهری و دلیلی که بر آن دلالت می کند را دلیل فقاهتی یا اصل عملی می نامند.



طبقه بندی: فقه و اصول، 
نظرات شما